Всего за 280 руб. Купить полную версию
Ⴀმბორი – სულიერი მოკითხუა და შემთხვევა.
Ⴀმბორება – (ვუამბორებ, ვეამბორები, ამბორს ვუყოფ) მიახლებით შემთხვევა.
Ⴀმბოხი – დაუწმენდელი მაჭარი (ნახე Ⴖვინოსთან) // შფოთი, არეულობა, ამბოხება.
Ⴀმება, დაამება – (ვაამებ, დავაამებ) სიამოვნების მიცემა // (მიამების) მხიარულების მიღება // სატკივრის დაამება, მოკლება.
Ⴀმეთჳსტო – თუალი პატიოსანი მიისფრო (ნახე Ⴑპეკალი).
Ⴀმიანტოს – კლდის ქუა ესოდენ ლბილი, რომელ დაისთვის ბაბმბასავით, ხოლო ნასთი ანუ ნაქსოვი მისი არ დაიწვის ცეცხლთა შინა.
Ⴀმიანური – ბადიანი ქისა, ჯუზდანი.
Ⴀმიერ – აქეთგან, ანუ გამოღმა.
Ⴀმიერ და იმიერ – აქეთ და იქით, ანუ გაღმა-გამოღმა.
Ⴀმიერითგან – ამ ჟამიდამ.
Ⴀმინ – ჭეშმარიტად, ნამდვილად.
Ⴀმინდი – კეთილშეზავებული ტაროსი მოსავალთათჳს, ანუ მოგზაურთა.
Ⴀმირ, ამირა, ამირი – არაბულად უმთავრესი, ანუ უხუცესი, {ამირ-ალ-ბაჰრ – ზღვათ უხუცესი}, იხმარების უფრორე რთულად სხუათა ლექსთა თანა შემდგომთა.
Ⴀმირახორი, ამილახვარი – ვზინდართ უხუცესი, მეჯინებეთ უხუცესი.
Ⴀმირბარი – სახლთ უხუცესი.
Ⴀმირეჯიბი – ეჯიბთუხუცესი.
Ⴀმირმუმლი – ხალიფა, Ⴁაღდადის ხემწიფე ძველთა მაჰმედიანთა.
Ⴀმირსპასალარი – უმთავრესი მხედართმძღუანი.
Ⴀმისთანა, მაგისთანა, იმისთანა – ითქმის სამთა პირთადმი, ხოლო ზოგად მისთანა (ნახე ლექსი ესე).
Ⴀმისთჳს, ამისგამო – კავშირი მიზეზობითი.
Ⴀმლაკი – ჭრელი ცხენი.
Ⴀმო – საამოვნო, სასიამოვნო, განსასვენებელი.
Ⴀმოდ – ნელად, სიამოვნით.
Ⴀმობრძანება – (ამობრძანდა) ასლვა მაღალთა გუამთა.
Ⴀმოგდება – (ამოვაგდებ) მაღლა ასროლა // ამოფხურა, აღსპობა.
Ⴀმოგება – (ამოვიგებ) იმერულად გამორთმევა წაღებულისა, ან პოვნა დაკარგულისა.
Ⴀმოგლეჯა – (ამოვჰგლეჯ) ამოძრობა ან ამოხევა.
Ⴀმოდგმა – (ამოვსდგამ) ქვეიდამ მაღლა დადგმა // ენის ამოდგმა (ამოვიდგამ) ითქმის ჩჳლთათჳს, ოდეს იწყებენ ლაპარაკსა.
Ⴀმოვარდნა – (ამოვარდება) ესე არს ვნებითი ზმნისა ამოგდება.
Ⴀმოვსება – (ამოვავსებ) ცარიელის ავსება პირამდინ // (აღმოვივსებ) წყლის ამოღება.
Ⴀმოზევა – {ნახე Ⴀზევა}.
Ⴀმოზიდვა – (ამოვზიდავ) ამოწევა, ამოყვანა, ანუ ამოტანა მრავალთა.
Ⴀმოთლა – (ამოვსთლი) ღრმად ამოჭრა რბილისა რისმე.
Ⴀმოთხრა – (ამოვსთხრი) ამოჭრა მიწაში ღრმად ორმოთა და მისთანათა // ამოჭურეთა ხისა რკინის იარაღით // გქანდაკება ხეთა და ქუათა ზედა ბეჭდისა, სახისა რისმე და სხ.
Ⴀმოკვეთა – (ამოჰვკვეთ) ამოთხრა, ამოჭრა // გაუქმება ცუდისა რისმე წესისა.
Ⴀმოკიჟუა – (ამოვიკიჟავ) ცალი თუალის მცირედ მოხუჭვა.
Ⴀმორეხვა – მეტად გაძღომა.
Ⴀმოსავარდნელი – ღირსი ამოფხურისა, დაკარგვისა.
Ⴀმოსკუნა – (გულს ამოვისკუნი) სლუკსლუკით ტირილი, ამოხვინჩვა გულისა.
Ⴀმოსლვა – (ამოვალ) მაღლად ასლვა.
Ⴀმოსრუტვა – (ამოვსრუტავ) ამოწოვნა ნოტიოსი ბაგით, მასრით, ტუმბოთი და სხ.
Ⴀმოტუზვა – (ამოვიტუზები) მოფარება, მალვით დგომა.
Ⴀმოფხურა – ნახე აღმოფხურა.
Ⴀმოქოლვა – (ამოვქოლავ) ქვით ამოშენება.
Ⴀმოღება – (ამოვიღებ) აღმოხმა, შთადებულის ამოზიდვა.
Ⴀმოშენება – {ნახე აშენება}
Ⴀმოცოხნა – იხილე აღმოცოხნა.
Ⴀმოძრობა – (ამოვაძრობ) ამოწევით ამოღება, ამოგლეჯა.
Ⴀმოწევა – {ნახე Ⴀწევა}
Ⴀმოჭრა – (ამოვსჭრი) ამოკვეთა, ამოთლა.
Ⴀმოჭურეთა – (ამოვსჭურეთ) ამოჭრა ხეთა საჭურეთლითა.
Ⴀმოხუნეშა – (ამოვიხუნეშ) ამოკუნესა, ამოიხრვა დიდის სულის კვეთით.
Ⴀმპარტავანება – ზუაობა, თჳსება ამპარტავანისა, (ვამპარტავნობ).
Ⴀმპარტავანი – დიდების მნდომი, სწავლის მოთაკილე და უმსგავსოდ გულმაღალი.
[Ⴀმპიწი – ლათ. ambitiosus {ambitio – კანდიდატების გარშემო ტრიალი, ანუ წრეში სიარული თავის მოწონების მიზნით}].
Ⴀმრეზი, ამრეზილი – მოქურუხებული, გაბუტვილი.
Ⴀმრეცი – მცირედ აღმართი, ვითა დამრეცი მცირედ დაღმართი.
Ⴀმტუტება – (ავამტუტებ) არევა მიშლა-მოშლა, აფორიაქება.
Ⴀმფსონი – პურის მტე, ანუ ამქარი (Ⴔსონი ნახე).
Ⴀმქარი – ერთის ხელობის ოსტატი.
Ⴀმქმელი – ბებია, მეანი, დედათ მოურავი.
Ⴀმღურევა – (ავამღურევ) ნოტიოთ არევა
Ⴀმყოლი – თან ადევნებული, მიმდევი // კარის წირთხები, ჩარჩოები.
Ⴀმხანაგი – მოძმე, მოყუასი, ანუ მონაწილე.
Ⴀმხედრება – (ავმხედრდები) ცხენს შეჯდომა ლაშქართა,.
Ⴀნაბარი – ამანათი მიბარებული ნივთი.
Ⴀნაგები – აგებულება, შენაწევრებულება // ვითარება კეთილი, ანუ უდარესი ძნიად შეძრვადი // აშენებული.
Ⴀნაგული – გაჩეჩისაგან დანარჩენი რიოში მატყლისა, ანაჩეჩი.
Ⴀნაზდი, ანაზდეული – უეცარი, მოულოდებელი.
Ⴀნალოღია – საწიგნე, მარალი სკამი წიგნთ დასადები წასაკითხად.
Ⴀნამტკიცი – გამტკიცულის ფქვილის ანაცერი ქატო.
Ⴀნაფორა – სამღუდელოთა ზეიდამ საცმელი სახლებგანიერი პალეკარტი, ხოლო ჰნიშნავს მოხსენებასა, თხოვასა // ანუ არს რიტორული ნაკვეთი, რომელთა განმეორება, ოდეს ერთი და იგივე ლექსი დაიდების თავად რაოდენთამე შინა წევრთა პერიოდისათა, მაგალითად, სიყვარული სულგრძელ არს, სიყვარულსა არა შურნ, სიყვარული არა განლაღნის და სხ. Ⴂინათუ რაოდენჯერ განმეორების და ესე ვითარნი.
Ⴀნბანი —
Ⴀნგაარება – უსამართლოდ შეკრება, მოხვეჭა.
Ⴀნგაარი, ანგარი – უსამართლოდ შემძინებელი.
Ⴀნგარიში – რიცხჳ, სათუალავი.
Ⴀნგელოსი – ქადაგი, მომთხრობელი // არსება გონიერი, უსხეულო, დასაბამიერი, წინაშე ღმრთისა მდგომელი (ნახე Ⴃასი).
Ⴀნგელოსებრივი, – ანგელოსური.
Ⴀნდაზა – მორფი, მაგალითი.
Ⴀნდამატი – ნახე ადამანტი.
Ⴀნდე – მცირედ ხედვა ბნელაში, ანდეზედ.
Ⴀნდერძი – დავედრებული სიტყვა, ანუ წერილი მიცვალებულისა, გინა შორად წარმავალისა // აღთქმა, პირობა.
Ⴀნდერძნამაგი – ანდერძის წერილი.
Ⴀნდრიანტი – აღალმა, ძეგლი, გამოქანდაკებული სახე მეტალთაგან, ქუათა, ანუ ძელთა.
Ⴀნეული – გაზაფხულის ნახნავი.
Ⴀნთება – ნახე აღნთება // სნეულის დიდი სიცხე.
Ⴀნთიმონი – სურმა, მოშავო ლითონის ქუა გოგირდიანი.
Ⴀნთრაკი – ნაკვერცხალი //თუალი პატიოსანი ცეცხლისფერი (Ⴑპეკალი ნახე) // მუწუკი ფრიად ტკივილიანი, ბედნიერი.
Ⴀნთჳპატი – მოადგილე ჳპატისა (ნახე Ⴣპატოსი).
Ⴀნისული – ცერეცო, რომლისა თესლი არს სუნნელი და სამკურნალო.
[Ⴀნკანაკი – ნახე ლახვარი]
Ⴀნკანაკობა – ლხინობა და სიმთურალე.
Ⴀნკარა – უშხამო გველი, გველხოკერა.
Ⴀნკარა – ითქმის ზედშესრულად, ვითარ წყალი ანკარა, ე.ი. ფრიად სუფთა.
Ⴀნკესი – წილკავი რკინისა, წურილი ნემსკავი.
Ⴀნტაკრად – პირისპირ წინამებრძოლად.
Ⴀნტიფონი – Ⴀღსავალი ნახე.
Ⴀნტლია – წყლის ამოსაღები ტოლჩა.
Ⴀნუ, ან თუ – გინა კავშირი განწუალებითი.
Ⴀნჳქითი – ნახე ონჳქითი.
Ⴀნჩხლი – აპასი, გლისპი, გულპილწი.
Ⴀნცი – ცელქი ყრმა.
Ⴀნძა – ნაქუსი, ძალა, ძელი ამართული.
Ⴀნწლი – .
Ⴀნჯამა – კართ მისაკრავი რკინის კილო.
Ⴀნჯმნი – სააჯმნო, აშკარა, საქვეყნო.
Ⴀობა – მყოფობა არსებისა და შემთხვევისა (Ⴀ-სთან ნახე).
Ⴀოშვა – (ავოშავ) ნახნავთა მეორედ გარდახნვა.
Ⴀოხრება – ნახე აღოხრება.
[Ⴀპაგანგი – ნახე Ⴂრივი]
Ⴀპანი და აპანისი – იანვარი (ნახე Ⴆოდიაქო)
Ⴀპაური – სამალდი, უღლის ტაბიკთ მოსაჭირებელი თოკი, შებმული ხართ ქედსა ქვეშე.
Ⴀპოთიკი – საკუჭნაო, სახლი შესანახავი სახლის სამზადისთა, ხოლო საკუთრად ეწოდების სამკურნალოთა წამალთა საცავსა.
Ⴀპოკალიპსი – გამოცხადება, წიგნი წმიდისა იოანე მახარობელისა.
Ⴀპოხტი, ახტაპოტი – გამხმარი პოხილი ხორცი ოთხპერხთა, მფრინველთა, ანუ თევზთა: ლორი, ოფიტონი, შაშხი და მისთანანი.
Ⴀპრიალება – (აპრიალდების) საჩქაროდ აგზნება ხმელის შეშისა.
Ⴀპრილი – იგრიკა (ზოდიაქო ნახე).
Ⴀპუტარაკი – (ბალ.) ნახე აბუტარაკი.
Ⴀრ, არა – უკუთქმითი მარცუალი (ნახე Ⴅერ) // ზოგჯერმე იხმარების ბრძანებითადცა, ხოლო ნიადაგ ბრძანების დამნიშვნელი არს ნუ.
Ⴀრაკი – ზღაპარი, იგავი.
Ⴀრამედ – მაგრამსავით, კავშირი განრემზომობითი.
Ⴀრამი – ნახე Ⴀარამი.
Ⴀრამონი, არაონი, რამონი, რიმონი – მცირე საწინდარი.
Ⴀრარა, არარაჲმე არაფერი – შეუძლებელი არს, ვერარა და ბრძანებითი ნურარა იხილენ თჳსთა ადგილთა.
Ⴀრაყი – რახი არაბულად ოფლი, რამეთუ სასმელი არაყი არს ქუაბის ოფლი, ხოლო ორნახადი არს აბეკამაქი.
Ⴀრაწმინდა – საძაგელი, უწმინდური; სული არაწმინდა (ნახე სული).
Ⴀრაწმინდება – განშორება სიწმინდისა და უმანკოებისაგან.
Ⴀრახჩინი – იარაღჩინი, თალფაქი.
Ⴀრგანი – ჯოხი საბრჯენელი (ნახე Ⴟოხთან).
Ⴀრდაბაგი – სარკმელი, ანუ გასავალი.
Ⴀრდაგი – მანდილი, წელზედ მოსაფენი ფეშტამალი.
Ⴀრდადეგი – ჟამი ზაფხულისა, ოდეს მზე შევალს ლომის ზოდიაქსა შინა.
Ⴀრდი – შინაური ვარდკაჭაჭა.
Ⴀრდი, არდიფრუ – ანაზდი (ნახე Ⴏამი).
Ⴀრე – ოთხი კუთხე ხმელეთისა, ანუ ოთხი დრო წელიწდისა. // საკუთრად გაზაფხული // სანახები, გარემონი ადგილნი, ანუ თემი, მხარე.
Ⴀრეას – მარიხი (ნახე ცთომილნი).
Ⴀრევა (ავრევ, ავურევ) აღრევა, – ურთიერთარს შეზავება სხვადასხუათა ნივთთა // მოშლა, შეშლა.
Ⴀრეკნება (აირეკნებს, აირეკნა) – ასხლეტა ან გარდაცემა,.
Ⴀრემარე – გარეშემო სანახები.
Ⴀრემარედ – აქა-იქ.
Ⴀრეულობა – აშლილობა, დაუდგრომელად ცხოვრება, ან აფორიაქება.
Ⴀრვე – ფარა თხათა და ცხუართა (Ⴟოგი ნახე).
Ⴀრთრონი – წევრი სიტყჳს ნაწილთა.